Hoe leuk en belangrijk het ook is om successen te vieren … Het lijkt erop dat we niet zozer van onze successen leren, maar van de moeilijkheden, de struggles en van de obstakels op ons pad.

Een beroemde uitspraak van Goethe in dit verband luidt:

Es bildet sich ein Talent in der Stille, ein Charakter im Strohm der Welt.

Talent vraagt om ontwikkeling

Een talent is aangeboren, gegeven, maar het het kan zich alleen in het volle leven ontwikkelen. De diamant schittert niet vanzelf. Het vraagt arbeid en zorgvuldige, voortdurende aandacht voordat uit de ruwe steen de diamant tevoorschijn komt. Het vraagt om oefening, tegenslag, volharding en moed om een aangeboren talent zo te ontwikkelen dat het deel gaat uitmaken van een volwassen persoonlijkheid. Een talent wordt alleen zichtbaar in de wereld als de eigenaar ervan bereid is om het te ontwikkelen, om te leren.

Falen is de weg naar succes

Wij geloven dat ontwikkeling of leren vooral op gang kan komen als je geconfronteerd wordt met het eigen onvermogen om in een specifieke situatie te handelen op een manier die zowel effectief is als ook congruent is met wie je ten diepste bent. Leren is volgens ons het gevolg van de erkenning dat, datgene waar je op dat moment toe in staat bent, ontoereikend is voor wat de omstandigheden van je vragen, danwel wat de eigen levensdromen van je willen.

Moeilijkheden en frustraties – variërend van een conflict op het werk of het falen bij een taak, tot het verloren gaan van een vriendschap of het mislukken van een droom – zijn uitermate vervelend. We zouden dergelijke ongemakken graag zo snel mogelijk opgelost willen zien. Maar in essentie zijn het juist deze situaties die ons uitnodigen om te onderzoeken wat wij op dit punt zelf zouden kunnen leren of ontwikkelen.

Zelfonderzoek

Wat heeft het met mij te maken dat het zich zo voordoet, wat is mijn eigen aandeel hierin? Hoe handel of spreek ik in deze situatie en wat liet ik na? Welk gedrag laat ik zien en hoezo? Welke gedachtes, meningen en conclusies haal ik van stal omdat ik denken dat ze mij zullen helpen om er makkelijker mee om te kunnen gaan? Welke emoties en gevoelens heeft dit alles opgeroepen en in welke mate hebben die eigenlijk aangestuurd wat ik wel deed en wat niet? En welke legitimering heb ik hierbij geconstrueerd om maar geen verantwoordelijkheid te hoeven nemen voor wat er echt in mij gebeurde? Etcetera, etcetera.

De zorgvuldige reflectie op het obstakel dat ik tegen kom, maakt dat het obstakel in essentie kan functioneren als een rechtstreekse uitnodiging aan mij om door te ontwikkelen, door te groeien. Mijn potentieel te ontwikkelen.

The greatest accomplishment is not in never falling, but in rising again after you fall. – Confucius

Het leven als leermeester

Mijn ervaringen zijn daarmee tot mijn belangrijkste leermeester geworden. Als ik zowel de uitdagingen waar de wereld mij voor plaatst alsook het appel van de Ander op mij – trouw aan mijzelf en tevens open voor verdere ontwikkeling – tegemoet kan treden, geef ik mijzelf de beste kans om uit mijzelf te halen wat er in mij aan mogelijkheden schuil gaat.

Kennis kan worden vergaard in boeken, het verwerven van vaardigheden (competenties) vereist oefening – vallen en opstaan – maar wezenlijke ontwikkeling vraagt om actieve participatie in de wereld en in de verbinding met anderen, vergezeld van regelmatige en grondige zelfreflectie.

Individuatie vraagt om een leerstijl die wij “ervaringsgericht leren” noemen.