het inrichten van duurzame leer- en groepsprocessen

Het leiden, begeleiden, opleiden, inspireren of trainen van mensen, vaak in een groep, is letterlijk en figuurlijk een vak apart. Dat wil zeggen, als je het echt goed wilt doen. Of nog preciezer gezegd: als je dat op een zuivere en authentieke manier wilt doen. En als je erop gericht bent om leer- en groepsprocessen in te richten die duurzaam zijn.

to tell-methode

De methode die in de wereld van het trainen, opleiden en het werken met groepen nog veruit het meest wordt toegepast is die van het pricipe to tell.

De trainer/opleider/coach draagt zijn kennis of opinies over.
Hij legt stapsgewijs uit hoe en wanneer je wat moet doen.
Hij vertelt vanuit eigen ervaring wat het beste werkt.
Hij instrueert en doet voor.
Hij komt met tips, tracks en best practices.
Hij werkt met een vooraf gedetailleerd lesprogramma en kan van tevoren precies zeggen wanneer de deelnemers wat gaan doen.

Vrijwel iedereen herkent deze methode: van vroeger op school, van YouTube-filmpjes, van bedrijfstrainingen, uit boeken, vanuit intervisiegroepjes, van coaches uit de sport, etcetera …

wat of wie staat er centraal?

Voor ons – vanuit onze passie voor duurzame en geïntegreerde ontwikkeling – is er echter een groot probleem met deze manier van werken. Hij zegt namelijk alles over de trainer of instructeur of coach zelf en vrijwel niets over zijn pupillen of studenten. De laatsten worden in een leerproces gebracht waarin ze vooral leren hoe de trainer het zelf zou doen (of altijd gedaan heeft), wat er voor hem persoonlijk goed werkt (of heeft gewerkt), hoe hij denkt dat jij het zou moeten doen. Deze trainer stuurt zowel de inhoud, als de volgorde, als de timing als de vorm van het leren. Daarom kan het leerproces ook al van te voren klaar liggen – een draaiboek, inclusief Powerpoint-presentatie, dat erop wacht om uitgerold te worden, bijna ongeacht met welke leerlingen hij te maken zal krijgen.

Wil je je inschrijven voor deze leergang? Vul dan hier ons aanmeldingsformulier in. Je ontvangt zo snel mogelijk een bevestiging van jouw inschrijving van ons. Bij Hotmail en Gmail accounts komen wij geregeld in de ongewenste mailbox terecht dus houd deze goed in de gaten.
Er wordt verwacht dat je tenminste op foundation-niveau en bij voorkeur op practitioner-niveau kunt coachen. (De bijhorende kennis, vaardigheden en attitude worden bekend en op niveau verondersteld als mensen aan deze training beginnen. Deze worden niet meer apart getrained. Dat is dan ook de reden dat deze training aanzienlijk minder dagdelen beslaat dan vergelijkbare trainingen in de markt.)
De leergang bestaat uit vier opleidingsdagen van 10:00 tot 17:00. Tussen de opleidingsdagen in zit steeds ruim tijd omdat we ervan uitgaan dat deelnemers in de tussentijd veel oefenen met het inrichten van leerprocessen, elkaar waarnemen, elkaar van feedback voorzien en gezamenlijke intervisies organiseren.
Deelname aan de Leergang Professioneel Opleider / Top Trainer kost €2495,- (excl. btw) inclusief koffie, thee, lunch, arrangementskosten en materialen.
De opleidingsdagen zijn: 18 mei 2018, 22 juni 2018, 21 september 2018 en 2 november 2018. Opleidingsdagen duren van 10.00 uur tot 17.00 uur en vinden plaats op onze opleidingslocatie Wijde Steeg 1a, 1411 PP te Naarden vesting.
Als deelnemer aan alle opdrachten heeft voldaan en alle onderdelen van de leergang heeft gevolgd, ontvangt hij/zij een bewijs van deelname en een gemotiveerd advies voor zijn of haar verdere ontwikkeling in het ambacht van opleiden en ontwikkelen.

werken vanuit: to ask

Wij zijn zelf een hartstochtelijk voorstander van een ander uitgangspunt bij het inrichten van leer- en groepsprocessen, namelijk dat vanuit het to ask-paradigma:

De trainer/opleider/coach beperkt de theorie-overdracht en de instructie tot het hoognodige (studenten kunnen namelijk prima zelf onderzoek doen als ze meer willen weten). Als er al sprake is van to tell transformeert hij dit naar to inspire en to invite.
De trainer sluit aan bij waar iedere individuele student is in zijn of haar ontwikkeling en leerproces. Zelfs als dit binnen een groep uiteen loopt.
De trainer ondersteunt en daagt studenten voortdurend uit om via de ervaring en de oefening zelf uit te vinden wat er voor hen persoonlijk goed werkt. Ieder individu is immers net zo uniek als zijn eigen leerproces.
De trainer is een living example en illustreert in zijn handelen wat hij probeert over te brengen, maar nodigt studenten uit om hier een eigen vorm bij te vinden.
De trainer onthoudt zich van tips en tricks, maar stimuleert studenten om zelf uit te vinden wat er voor hen goed werkt.
De trainer heeft voortdurend zicht op het eindniveau waar hij studenten naartoe wil brengen (en wat daarvoor aan de orde moet komen) maar richt zijn leerproces steeds opnieuw zo in dat het aansluit bij de individuele leerprocessen en leervragen. Hij kan derhalve niet werken met een draaiboek. De trainer werkt als een meester op een organische manier met wat zich voordoet en aandient en houdt tegelijkertijd het tevoren overeengekomen einddoel in het oog.
De trainer daagt elke individuele deelnemer uit om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen leerproces.

the road less travelled

Is het de makkelijkste weg en de comfotrtabelste? Nee, niet voor de trainer/opleider/coach en niet voor de groep.
Hoezo niet? Omdat de trainer moet kunnen vertrouwen op zowel zichzelf als professional en als instrument alsook op het proces dat hij gaat met zijn studenten of met de groep zonder dat hij vooraf of onderweg exact het verloop van dat proces kan overzien. Hij houdt echter wel het einddoel voor ogen.

Voor studenten is het net zo uitdagend omdat ze geen vooropgestelde programma’s gepresenteerd krijgen op een spreadheet en evenmin een reader met daarin de samenvatting van alle colleges en een bijhorende lijst met do’s en dont’s. Ze worden steeds aangesproken op het ontwikkelen van hun eigen authenticiteit en moeten op dat punt dus ook met voldoende ondersteunende zorg voorzien worden.

Is het koninklijk en rijk?
Zonder meer. Het is de road less travelled, maar hij voert langs grotere hoogtes en weidsere uitzichten. In de eerste plaats voor jouw pupillen/studenten.

vanuit de kunst van het coachen

In feite betekent het dat de trainer/opleider werkt van uit een innerlijke houding die identiek is aan die van de professionele coach. De vraag van de cliënt is leidend. De cliënt draagt het antwoord op zijn eigen vragen bij zich en is verantwoordelijk voor zijn eigen proces. De coachende professional sluit aan bij waar de cliënt is, “vertelt” niet maar vraagt, bewaakt de energie in de relatie (gaat niet zelf aan het werk als de cliënt achterover leunt), komt niet met vooraf vastgestelde agenda’s of dichtgetimmerde leerprocessen, houdt de verbinding in stand, ondersteunt, daagt uit, beweegt mee, contracteert etcetera …

Toegegeven – dat is een hele klus. Want hoe doe je dat:

als je niet één cliënt voor je hebt, maar een hele groep waarin elk individu zijn eigen proces gaat en zijn eigen vragen heeft …
als je “geacht wordt” een bepaald resultaat te boeken met deze groep als het gaat om het delen van theorie, het ontwikkelen van een attitude en specifieke vaardigheden?

Dat lijkt een onoverkomelijke spagaat. En precies die spagaat maakt vaak, te vaak, dat coachende professionals op het moment dat zij moeten trainen, doceren, inspireren, of op een andere wijze betrokken worden bij leerprocessen terugvallen in het oude paradigma van to tell, in oud gedrag zoals sturen, inrichten, overtuigen en in een oud relatiepatroon van de boven- en de onderschikking.

werken met wat er is

Tijdens deze leergang leer je om leer- en groepsprocessen overal en altijd in te richten vanuit de vraag en het verlangen van de individuele Ander en daarbij te vertrouwen op het proces, jezelf en jouw vermogen om op maat een duurzaam en ontwikkelingsgericht proces vorm te geven.

"Leadership and learning
are indispensable to each other."
– John F. Kennedy, 1917-1963. Voormalig President van de Verenigde Staten.
"Bij internationale tenniswedstrijden mogen de coaches de baan op komen tijdens een pauze. Zo’n coach begint zijn verhaal op de speler af te vuren terwijl ik zie dat hij om te beginnen al geen verbinding heeft met zijn speler. Uiteindelijk staat zo’n coach volledig vanuit zijn eigen emotie te schreeuwen tegen de speler, die daarna nog zijn of haar wedstrijd moet zien uit te uitspelen."
– Marc Duncker, tenniscoach, Vakmanschap-in-opleiding, januari 2018

voor wie is deze Leergang bestemd?

Voor mensen die:

een bepaald vak of domein beheersen
en daarin anderen willen opleiden, trainen, inspireren, coachen
en dat op een ervaringsgerichte, authentieke en duurzame wijze willen leren doen.

Dit laatste veronderstelt dat zij tenminste op foundation-niveau en bij voorkeur op practitioner-niveau kunnen coachen. (De bijhorende kennis, vaardigheden en attitude worden bekend en op niveau verondersteld als mensen aan deze training beginnen. Deze worden niet meer apart getrained. Dat is dan ook de reden dat deze training aanzienlijk minder dagdelen beslaat dan vergelijkbare trainingen in de markt.)

wat leer je?

Om een training of leerproces in te richten waarin jij:

je enerzijds bewust bent van de wenselijke einddoelen op het gebied van kennis, attitude, vaardigheden en persoonlijke ontwikkeling van de deelnemer
anderzijds altijd aansluit bij wie de deelnemer is, waar hij is in zijn ontwikkeling en welke leerwens hij op elk moment in de tijd heeft
in staat bent om de energie van de individuele deelnemer en de de groep als geheel te volgen
een leerproces kunt ontwerpen en voorbereiden maar dit op elk moment weet los te laten of aan te passen in relatie tot een van bovenstaande principes
leert om zowel op individueel als op groepsniveau te contracteren
leert werken met de dynamiek in een groep en met dominante en stille energieën, zodanig dat je dit vruchtbaar kan maken waar het kan en tevens een klimaat kunt creëren waarin voor een ieder ruimte is
je kunt werken met wat zich voordoet, dat wil zeggen dat je theorie illustreert aan de hand van de praktijk en niet andersom …
je effectief leert omgaan met jouw eigen (werk)-energie
je leert om in je gedrag en je attitude congruent te opereren met dat wat je uitdraagt en overbrengt
je leert om naar leeropbrengsten toe te werken, deze bewust te maken en vruchtbaar.

Het grote verschil tussen coachend (op)leiden en het traditionele coachen is dat jij geacht wordt verantwoordelijkheid te nemen voor jouw eigen inbreng en inhoudelijke expertise in de relatie met jouw cliënten/deelnemers/leerlingen/studenten terwijl je trouw blijft aan de principes van gelijkwaardigheid, to ask versus to tell, eigen verantwoordelijkheid, zelfsturing van de cliënt en het unieke leerproces van jouw cliënt.

"By three methods we may learn wisdom: First, by reflection, which is noblest; Second, by imitation, which is easiest; and third by experience, which is the bitterest."
– Confucius, 551-479 voor Chr. Chinees leraar, politicus en filosoof.

wat we van jou verwachten?

We gaan ervan uit dat deelnemers goed in staat zijn om:

waar te nemen (kijken, denken voelen)
goed toegang hebben (en bewustzijn) op hun eigen gedachten en gevoel
bovenstaande waardenvrij kunnen terug geven
op individueel niveau ten minste op foundation niveau kunnen coachen (d.w.z. een Nobco EQA-geaccrediteerde opleiding hebben gevolgd)
professioneel de Ik & de Ander dynamiek kunnen hanteren
zich in groepsprocessen kwetsbaar durven en kunnen opstellen
in groepsprocessen initiatief kunnen nemen
feedback kunnen ontvangen en vruchtbaar kunnen maken