11.vakmanschap In Het Coachen 500x360px

– door Margreet Rierink –

Dit weekend bekeken we – opnieuw – één van de eerste afleveringen van Flashpoint (een serie over een interventieteam van de politie dat bij extreme situaties zoals gijzelingen wordt ingezet). Het jongste lid van het team, een begaafde en talentvolle jongen, wordt getraind door de andere teamleden. En hij faalt. Op een beslissend moment in de onderhandeling, zegt hij iets waardoor de zaak escaleert.
Hij snapt er niets van. Enigszins vertwijfeld zegt hij tegen Greg, door iedereen liefdevol boss genoemd, “I did everything by the book … ?” Boss beaamt het maar wijst hem erop dat hij naliet om voldoende verbinding te maken met de gijzelnemer. Verbinding is alles in ons vak, zo besluit hij.

We zakten nog eens heerlijk onderuit. Wat een gave scene. Die moesten we vooral nog eens gebruiken tijdens één van de leergangen.
Verbinding is alles in ons vak.

grote vrolijkheid
Gisteren was er een Basisdag. Altijd een belangrijke dag voor ons. En deze keer zeker. We wisten dat er mooie kwalitatieve mensen zouden komen, die we graag “in huis” zouden krijgen. Bovendien zou Yaron, na wekenlang trainen en meelopen, een deel van de dag voor zijn rekening nemen. Daarmee zou een lang gekoesterde wens in zicht komen. Het liefste leiden we al onze coaches ook op tot opleiders en trainers. Dat zou nog eens een verschil kunnen maken in de wereld. Maar niet te hard van stapel, nu eerst Yaron.

De dag was goed voorbereid. Yasmin had veel zorg besteed aan de ruimte. Samen met Suze May Sho was er een nieuwe lay-out voor de werkboeken ontwikkeld, er was de dag van tevoren nog volop contact tussen Yaron en Loek. Kortom, we zagen er met grote vrolijkheid naar uit.

helemaal fout
Om 18.00 uur gisterenavond was die energie radicaal gekanteld. Loek belde me op om te zeggen dat er in de afgelopen 20 jaar nog nooit een eerste dag zo fout was gegaan. In de teleurstelling en de verwarring van de eerste uren zat er weinig op dan de hele dag rustig via de reflectie in kaart te brengen. Yaron en Loek eerst samen, daarna ieder voor zich. Wat gebeurde er nu precies? Wat nam ik waar? En jij? En jij? In de voorbereiding? In het uur voor de start? Tijdens de dag zelf? Wat zag ik mezelf doen? Of juist niet doen? Wat zag ik de ander doen? Wat gebeurde er in de groep? Hoe was het met de energie? En tot slot? Wie was er uiteindelijk verantwoordelijk voor dit “resultaat”? (Die laatste vraag was nog het makkelijkst te beantwoorden.)

wat gebeurde er precies?

Aan het einde van een ge-escaleerde gijzeling in een andere aflevering van Flashpoint loopt de boss aangeslagen naar zijn auto. Voordat hij start deelt hij een laatste order uit. “I want to have all the transcripts (het verslag van alle handelingen en communicatie) on my desk. Now!” Hij leest en blijft herlezen. De hele slapeloze nacht lang.

Laat op de avond kregen we de dag steeds helderder in beeld.
Het startte eigenlijk om 9.25 met een deelnemer die belde dat ze in de ruimte was, maar dat er niemand anders was en ook “niemand van jullie”. Geen idee hoe het bedoeld was, maar ik hoorde het als een verwijt en dat viel niet lekker omdat we nog volop en enthousiast aan het voorbereiden waren en we deelnemers altijd laten weten dat ze het zichzelf vooral gemakkelijk mogen maken als ze binnenstappen. De kaarsen zijn aan, de koffie is warm. Alles is gericht op “welkom”. Maar ja, iemand komt voor het eerst dus ik snapte het wel.
Daarna startte Yaron en wat zelden gebeurt, gebeurde deze keer wel. Nog voor de dag goed en wel begonnen was, was er deelnemer die feedback wenste te geven op de communicatie vooraf, weer anderen die een andere gang van zaken voorstelden voor het kennismakingsrondje etc. Kortom, nogal wat sturende en ingrijpende energie en nogal wat opiniërende attitudes. Ik snap dat wel. Mensen komen voor het eerst en nemen dan hun eigen cultuur en gewoontes mee. Yaron nam het wel waar, maar liet het gaan. En waarom ook niet? Maar zo bleef het wel bestaan.
Na een poosje intervenieerde Loek op z’n Loeks. Stevig, straight forward. “Dominant” zou iemand later zeggen. Hoewel ook dat een oordeel is, snap ik het wel. Loek introduceert normaal gesproken op zo’n dag zichzelf als stevig en laat weten wat deelnemers van hem kunnen verwachten. Nu liet hij dat na omdat Yaron aan de bal was. Maar dan is zo’n interventie wel een heftige stijlbreuk met de laid-back attitude van Yaron.

wiens verantwoordelijkheid?
Nu ja, ik kan nog wel even doorgaan, maar het werd vlek op vlek. Het stroomde op momenten wel, op andere momenten niet. Wat nooit gebeurt, maar deze keer wel was de vorming van groepjes en kliekjes en Joost-mag-weten wat er in de pauzes door deelnemers met elkaar besproken is onderling, zonder dat het vrijuit besproken werd tijdens het leerproces. Maar ach, ik snap dat wel. Mensen komen voor het eerst en het is onze opdracht om een sfeer te creëren die open is, waar je je waarneming terug geeft zonder te oordelen, waarin je je vrij voelt om te zeggen waar je naar verlangt, waar niet over maar met mensen wordt gesproken, etcetera. Dus ja, de groepsdynamiek was verre van wat wij graag zien, maar wiens verantwoordelijkheid is dat in de eerste plaats? Juist. De onze.

de kern
Zonder de kern van de zaak echt te pakken te hebben gekregen gingen we teleurgesteld en gedesillusioneerd (zelfs nog wat bozig) naar bed. Vanochtend vroeg bij de koffie, vroeg ik Loek opnieuw naar de kern. Hij mocht er maximaal 1 zin (zonder bijzinnen) voor gebruiken. En hij zei: “Er is op verbindingsniveau iets mis gegaan.”
Verbinding.
Ik vroeg hem om dat preciezer te maken.
Loek: “De verbinding tussen mij en de groep, tussen Yaron en de groep en tussen de deelnemers onderling. Pas aan het einde van de dag kantelde dat enigszins. Bij de waarde van de dag heb ik eerlijk gedeeld dat ik teleurstelling voelde. Toen kon het alsnog ontstaan tussen mij en de deelnemers. Maar dat was veel te laat. Er waren mooie mensen, die helemaal bij ons zouden passen. Ik ben bang dat we die kwijt zijn. After all these years, ben ik in staat om een proces zo de mist in te laten gaan. Ik ben er ziek van.”

Verbinding is alles in ons vak.

This Post Has 3 Comments

  1. Yaron Loman

    Wat een dag. Onderweg naar huis zat ik vol. Vol in mijn hoofd, vol in mijn hart, vol in mijn buik. Mijn vrouw heeft op dinsdagavond schilderles, maar ik kon niet op tijd thuis zijn, niet na zo’n dag. Ik belde haar op vanuit de auto en vertelde kort de afloop van MIJN dag. Die dag waar ik dagenlang mee bezig was en zo naar uitkeek. Zo ongelofelijk veel zin in had. Mijn vrouw voelde het prima aan (!), bleef voor mij thuis en zou alvast een fles wijn opentrekken en laten luchten.
    Opgeleid als coach binnen de CAI heb ik geleerd om op mijzelf te reflecteren. Tuurlijk zo’n dag heeft veel spelers, maar dit gaat over mij. Niet over goed of fout, niet over schuld of blaam, maar over mijn persoonlijke én professionele ontwikkeling. Dat reflecteren is gisteravond in de auto begonnen, afgelopen nacht doorgegaan en ook vandaag nog niet afgerond. Ik baal, want het is simpelweg niet waar ik op had gehoopt, of allerminst verwacht. En ik realiseer mij tegelijk ook dat ik een bijzondere ervaring rijker ben. Dat is niet alleen de ervaring van zo’n dag (wat blijkbaar één keer in de 20 jaar gebeurd), maar het gevoel in mij wat is ‘blijven staan’, ondanks zo’n dag. Het gevoel of verlangen om mensen op te leiden. Het is zelf sterker geworden. Er is een energie in mij aangesproken om daar (nog meer) in te willen groeien en te excelleren. In het Engels is een mooi woord voor wat ik nu ervaar: determination. Ik moet denken aan een andere blog van Margreet: uithalen, uithalen, uithalen. Prima, want ik wil niets liever dan zo’n ervaring als gisteren vruchtbaar maken. Ik wil niets liever dan zoiets betekenis vol maken. Ik ontwikkel mijzelf aan de ander. Dus in die zin, bedankt Loek, Margreet, Koen, maar vooral ook de deelnemers van de Basisdag van 7 april. Ik zal jullie niet snel vergeten…

  2. Marcel Kooij

    Zo herkenbaar. Fijn dat jullie dit delen. Dit voorkomt de automatische piloot. Al feedback gekregen van de Basisdag deelnemers? Gevoelens en gedachten (en dus gedrag) zitten vaak bij onszelf. Ik kan dat weten :-). Terugdenkend aan de eerste dag vond ik mijzelf ook kritisch en misschien ook wel sceptisch, maar wel geïnteresseerd in wat nog zou komen. Als je werkelijk geïnteresseerd bent in coachen wil je verder kijken dan alleen de eerste basisdag. Dat is voor mij niet voor niets geweest. Hoewel ik mij niet met coachen sec bezig houd, denk ik nog vaak terug aan de sessies in Naarden. Vooral omdat je met een open blik naar jezelf en de ander luistert, kijkt en voelt. Heeft mij geholpen in persoonlijke zin en in mijn werk. Door blijven gaan en blijven leren zou ik zeggen!

  3. Patricia Akkermans

    Deze blog resoneert bij mij omdat het een herkenbare ‘buikpijn’situatie is. In mijn 17 jaar ervaring als supervisor ben ik nooit zo van slag geweest als twee jaar geleden. Ik begeleidde een supervisiegroep en met een van de supervisanten is het niet gelukt is om echt verbinding te maken. Terwijl het woord verbinding heel hoog in mijn vaandel staat ( Doe er zelfs onderzoek naar, naar de alliantie) Het moeizame proces is tijdens de sessies met elkaar besproken en er is over gereflecteerd. Het heeft niet geholpen om verbinding te maken. Ik heb er veel over (na)gepraat met collega’s. Ben toen wel tot het voor mij waardevolle inzicht gekomen dat in mijn verlangen naar verbinding ik ook de neiging heb me persoonlijk en professioneel afgewezen te voelen als dat niet lukt. En omdat het zelden mislukt komt dat hard aan. Ik heb er van geleerd en een aantal dingen zou ik in een zelfde situatie anders aanpakken. Het blijft een ervaring waar ik met gemengde gevoelens op terugkijk. Met hartelijke groet van een collega, Patricia Akkermans- d’Ankh

Geef een reactie