Het leven midden in de wereld – in tegenstelling tot afzijdig van de wereld – vraagt van elk van ons dat wij onze eigen unieke en individuele verhouding vinden tot hetgeen zich rondom ons heen voordoet. Niet alleen wijzelf maar ook onze omgevingen zijn voortdurend in ontwikkeling en aan verandering onderhevig. Dat vraagt iets van ieder individueel mens. Welk antwoord heb ik op wat er in de wereld, waar ik deel van uitmaak, gebeurt? Hoe handel ik in de 21ste eeuw als verantwoordelijk wezen?

De vraag als antwoord

Deze wereld en deze tijd stellen ons immers steeds voor raadsels, onduidelijkheden en grote problemen, die ook nog eens snel op elkaar volgen. Om goed te kunnen zien hoe ik daar, vanuit wie ik ben en wat ik kan, een persoonlijke verhouding toe vind, moet ik vragen te stellen. Wat is er nu eigenlijk aan de hand? Wat gebeurt er precies? Wat is hiervan de essentie? Wat betekent dat voor mij?

Oplossingen lossen het (meestal) niet op

Als er zich problemen voordoen – op welke schaal dan ook – zijn onze eerste reflexen om deze ofwel te omzeilen, ofwel uit de weg te ruimen ofwel om deze zo snel mogelijk op te willen lossen. Het is de bekende pain-solution-reflex. Ongemakkelijkheden en pijn dienen geruimd te worden. Er moet worden opgelost en er worden scherven aan elkaar gelijmd – zo goed en zo kwaad als het gaat.

Wij geloven echter dat het veel betekenisvoller (maar ook lastiger) is als we “dat wat zich voordoet” eerst leren “verstaan” (doorgronden, doorzien). Wat is er de kern van? Wat speelt er zich nu eigenlijk af? Wat nemen we waar? Bij de Ander, bij onszelf? Waar gaat het eigenlijk precies over? Kortom, wat heeft het te betekenen?

Als we kunnen zien wat de eigenlijke kern is van het probleem dat zich voordoet, is het – wat ons betreft – veel zinvoller om vervolgens eerst een visie te ontwikkelen hierop op en pas in tweede instantie te zien welke aanpak (oplossing zo je wilt) daar op dit moment bij hoort.

Eerst de visie – dan pas de aanpak

Om maar een alledaags voorbeeld te nemen. Nederlanders ervaren de criminaliteit onder de tweede generatie Marokkaanse Nederlanders als problematisch. Wat doet de politiek? Wat doet de Tweede Kamer. Ze vragen aan de verantwoordelijke minister wat die eraan denkt te gaan doen. Hoe dit moet worden “opgelost”.
Wat zou er gebeuren als we aan dat “oplossen” een gesprek over visie vooraf zouden laten gaan? Als alle betrokken en belanghebbenden met elkaar in gesprek zouden zijn over de toekomst van Nederland. Niet uit angst, maar uit verlangen? Wat voor land zouden we willen zijn? Welke waarden zijn voor ons daarbij belangrijk? Hoe willen we daarin samenleven en samenwerken met elkaar? Wat vraagt dat van een ieder? Welke verantwoordelijkheid is daarbij voor wie weg gelegd? en dan tot slot … wat betekent dat voor wat we NU gaan doen. Eerst de visie – de droom – dan pas de oplossing.

Vind je eigen antwoord

Wij dromen ervan dat ieder mens in de 21ste eeuw een verantwoordelijkheid ervaart om zijn wereld (groot of klein) te proberen te verstaan om daarop vanuit zichzelf een authentiek antwoord te vinden. Daarmee creëer je een kans om op jouw eigen wijze bij te dragen aan het grote geheel en benut je tevens de mogelijkheid om in de confrontatie met de wereld om je heen jezelf te leren kennen en te ontwikkelen.